ขับเคลื่อนไทยสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ สวทช. ปักหมุด 24-28 เม.ย. นี้ จัดงาน NAC2026ชูแนวคิด “เศรษฐกิจยั่งยืนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี”

(วันที่ 9 มีนาคม 2569) ณ ห้องแถลงข่าวกระทรวง อว. พญาไท กรุงเทพฯ:  กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ประกาศความพร้อมจัดงานประชุมวิชาการประจำปี สวทช. ครั้งที่ 21 (NAC2026) ภายใต้แนวคิด “เศรษฐกิจยั่งยืนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” (Sustainable Economy through Science and Technology) ระหว่างวันที่ 24 – 28 เมษายน 2569 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี โดยมีผู้บริหาร คณะนักวิจัย สวทช. คุณอรนุช เลิศสุวรรณกิจ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและผู้ร่วมก่อตั้ง บริษัท เทคซอส มีเดีย จำกัด และพันธมิตรเข้าร่วมแถลงข่าว ซึ่งงานประชุมวิชาการ สวทช. พร้อมเปิดให้ผู้สนใจลงทะเบียนฟรีตั้งแต่วันนี้ (9 มีนาคม 2569)

• วิทยาศาสตร์ คือทางรอด: มุ่งสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. แถลงว่า ในยุคที่ความยั่งยืนกลายเป็นกติกาใหม่ของโลก และไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป แต่คือเงื่อนไขของการอยู่รอด และวิทยาศาสตร์คือ “เครื่องมือสำคัญที่สุด” ที่ทำให้ความยั่งยืนเกิดขึ้นได้จริง โดยมีตัวอย่างของทีมวิจัย สวทช. ดำเนินการใช้เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะช่วยแก้ปัญหาการปนเปื้อนแมลงและสารเคมี เพื่อส่งกะเพราไทยสู่ตลาดโลก ด้วยการปลูกและควบคุมคุณภาพ สอดคล้องกับศักยภาพของผู้ประกอบการทั้งขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก นอกจากนี้ในเรื่องของ ‘มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน ‘CBAM’ (‘Carbon Border Adjustment Mechanism’) ที่สหภาพยุโรป (EU) กำหนดขึ้นเพื่อมุ่งสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมแก่ประเทศคู่ค้านอกสหภาพยุโรป ในเรื่องนี้ สวทช. โดยสถาบันเทคโนโลยีและสารสนเทศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (TIIS) ได้ดำเนินการจัดทำฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมให้แก่กลุ่มอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม และเหล็ก เพื่อเป็นฐานข้อมูลกลางของประเทศ และช่วยสนับสนุนผู้ประกอบการในการจัดทำรายงาน CBAM เพื่อฝ่ากำแพงภาษียุโรปได้อย่างยั่งยืน

สวทช. จึงจัดงาน NAC2026 เป็นเวทีนำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรมพร้อมใช้ (Ready-to-use) เพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำในทุกมิติ พร้อมทำให้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือหลักในการสร้างความยั่งยืนที่จับต้องได้จริง ผ่านกลยุทธ์การพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อประเทศไทยยั่งยืน หรือ S&T Implementation for Sustainable Thailand มุ่งพาประเทศมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Net Zero) ภายในปี พ.ศ. 2593 งาน NAC2026 จะเป็นเวทีสำคัญระดับประเทศในการเชื่อมโยงและถ่ายทอดองค์ความรู้ ผลงานวิจัยและเทคโนโลยีของ สวทช. และพันธมิตรวิจัยสู่ทุกภาคส่วน รวบรวมผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัยจากภาครัฐ ภาคเอกชน ตลอดจนนักเรียนนักศึกษาและคณาจารย์ไว้ในที่เดียว พร้อมนำเสนอประสบการณ์ในรูปแบบที่หลากหลาย เพื่อร่วมกันสร้างระบบเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างยั่งยืนควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อม

 “ปัจจุบันทั่วโลกกำลังมุ่งสู่เศรษฐกิจใหม่ที่ให้ความสำคัญเรื่อง “ความยั่งยืน” โดยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม คือกลไกหลักในการขับเคลื่อนและเป็นตัวเปลี่ยนเกม เพราะประเทศที่มีเทคโนโลยี คือประเทศที่กำหนดกติกา องค์กรที่มีนวัตกรรมคือองค์กรที่อยู่รอดและธุรกิจที่ปรับตัวก่อนคือธุรกิจที่ชนะ”

ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ กล่าวว่า ทั้งนี้ สวทช. ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เป็นองค์ประธานในพิธีเปิดงานประชุมวิชาการ ประจำปี 2569 ของ สวทช. วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2569 เวลา 9.00 น. ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี สวทช. ขอเชิญชวนทุกคนมาร่วมงาน NAC2026 ในครั้งนี้ที่ไม่ใช่เพียงเวทีนำเสนอผลงานวิจัย แต่คือ “ก้าวสำคัญของการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจใหม่” ที่จะชวนทุกคนมาร่วมนำงานวิจัยไทยไปใช้เป็นพลังในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน

• ชูวิจัยเด่น: นวัตกรรมเพื่ออนาคตที่ยั่งยืน

รศ. ดร.เติมศักดิ์ ศรีคิรินทร์ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. ในฐานะประธานจัดงานประชุมวิชาการ สวทช. เปิดเผยว่า สวทช. นำผลงานเด่นจาก 5 ศูนย์วิจัยแห่งชาติมาเป็นไฮไลต์ในงานแถลงข่าวครั้งนี้ ได้แก่1. แพลตฟอร์มบริหารจัดการบัญชีคาร์บอนแบบอัตโนมัติ (Acamp) ที่ปลดล็อกความยุ่งยากในการทำบัญชีคาร์บอนจากไฟล์ Excel แบบเดิม มาสู่ระบบอัตโนมัติที่ทำงานร่วมกับอุปกรณ์ IoT (Zcarbon Box) ช่วยให้ภาคอุตสาหกรรมและ SMEs เห็นจุดปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ทันทีแบบเรียลไทม์ พร้อมวางแผนลดการปล่อยก๊าซได้อย่างแม่นยำตามมาตรฐานสากล

2. นวัตกรรมชุดตรวจเชื้อ EHP แบบรวดเร็ว (EHP Test Kit) สำหรับอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงกุ้ง ช่วยเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งเปลี่ยนการตรวจโรคในห้องแล็บที่ล่าช้า มาเป็นชุดตรวจภาคสนามที่รู้ผลไวภายใน 25 นาที คัดกรองกุ้งแคระแกร็นได้ตั้งแต่ต้นทาง ลดความเสียหายทางเศรษฐกิจมหาศาลจากโรคระบาดได้อย่างทันท่วงที

3. ไบโอดีเซลพรีเมียม H-FAME เพื่อการขนส่งคาร์บอนตํ่า สามารถเติมในรถบรรทุกหนักและเครื่องจักรกลที่ใช้เครื่องยนต์ดีเซลได้ทันทีโดยไม่ต้องดัดแปลง จึงช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคขนส่งได้ในราคาต้นทุนที่เหมาะสมในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์

4. SAF เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน สู่ยุคการบินคาร์บอนต่ำ โดยเอ็มเทค สวทช. พัฒนาเกณฑ์มาตรฐานความยั่งยืนของ SAF ให้สอดคล้องกับมาตรการ ICAO CORSIA เพื่อเตรียมความพร้อมให้อุตสาหกรรมการบินไทยรับมือกฎระเบียบสากลในปี พ.ศ. 2570 พร้อมต่อยอดการเปลี่ยนวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเป็นเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้สูงสุด 80% และผลักดันประเทศไทยสู่ศูนย์กลางพลังงานการบินสะอาดของอาเซียน

และ 5. MOFs กับการพัฒนานวัตกรรมวัสดุเพื่อสังคมสีเขียวและสังคมคาร์บอนตํ่า ที่เปลี่ยนของเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นขวดพลาสติกใช้แล้ว สนิมเหล็ก หรือน้ำยากัดแผงวงจร ให้กลายเป็นวัสดุนาโนรูพรุนมูลค่าสูง สำหรับกักเก็บก๊าซมีเทน ดูดซับสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) และก๊าซ NO_x ต้นตอของฝุ่น PM2.5 รวมถึงฆ่าเชื้อจุลชีพ ด้วยกระบวนการผลิตต่อเนื่อง ปริมาณมาก ต้นทุนต่ำ ตอบโจทย์สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน ทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของผลงานวิจัยกว่า 100 ผลงาน ที่จะนำเสนอในงานประชุมวิชาการ สวทช. ผ่านนิทรรศการนวัตกรรมที่ตอบโจทย์การนำไปประยุกต์ใช้จริงในภาคอุตสาหกรรม เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขัน

งาน NAC2026 นำเสนอกิจกรรมที่น่าสนใจตลอด 5 วัน โดยหนึ่งในไฮไลต์สำคัญคือ สัมมนาวิชาการ ที่รวบรวมกว่า 40 หัวข้อจากผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้า ครอบคลุมทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เทคโนโลยี และทิศทางเศรษฐกิจยั่งยืนของโลก สัมมนาที่ไม่ควรพลาดได้แก่ “การขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ: นโยบายการเงินและนวัตกรรมเพื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างยั่งยืน” วันศุกร์ที่ 24 เมษายน 2569 เวลา 13.30 – 16.30 น. รวมถึงหัวข้ออื่นที่น่าสนใจ อาทิ จากนโยบายสู่การจัดการคาร์บอนในสถานประกอบการ, ถอดรหัสวิกฤตไมโครพลาสติกไทย, ‘เซมิคอนดักเตอร์’ พลังขับเคลื่อนไทยสู่เศรษฐกิจสีเขียวอย่างยั่งยืน และชี้เป้าฝุ่นแม่นยำติดตามแก้ไข PM2.5 อย่างตรงจุดด้วย e-Nose นอกจากนี้ยังมี Special Talk: Net Zero: Beyond the Environment – Shaping Lives and Economies บนเวที NAC2026 x Techsauce ที่สะท้อนให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านสู่ Net Zero ไม่ได้กระทบเพียงสิ่งแวดล้อม แต่กำลังพลิกโฉมวิถีชีวิตและโครงสร้างเศรษฐกิจโลก มีวิทยากรชั้นนำร่วมแบ่งปันมุมมอง อาทิ ดร.ธันยพร กริชติทายาวุธ ผู้อำนวยการบริหาร UNGCNT ผู้เชี่ยวชาญด้านการขับเคลื่อน SDGs ในภาคธุรกิจ, Dr. Jane Zhang, Head of Southeast Asia/Singapore จาก Breakthrough Energy Fellows และ ดร.บุญสม อุรานุกูล ผู้ร่วมก่อตั้งและ CTO ของ Terra Oleo สตาร์ตอัปเทคโนโลยีชีวภาพผู้พัฒนานวัตกรรมน้ำมันทางเลือกเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก  

กิจกรรมเปิดบ้าน สวทช. (Open House) เปิดพื้นที่ให้เยี่ยมชมโครงสร้างพื้นฐานและระบบนิเวศวิจัยมาตรฐานสากลผ่าน 14 เส้นทางเทคโนโลยี พร้อมแสดงศักยภาพในการสนับสนุนธุรกิจด้วยเทคโนโลยีขั้นสูงใน 5 กลุ่มนวัตกรรมและบริการ ได้แก่ นวัตกรรมเกษตรฟื้นฟูและอาหารแห่งอนาคต, พลังงานไร้คาร์บอนและโซลูชันการกักเก็บ, อุตสาหกรรมอัจฉริยะคาร์บอนต่ำ, บริการ NQI เพื่อความยั่งยืนและ Net Zero รวมถึงเศรษฐกิจหมุนเวียนและการเปลี่ยนขยะเป็นทรัพยากร

กิจกรรมเยาวชน (Youth & STEM) มุ่งปลูกฝังจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมควบคู่กับทักษะแห่งอนาคต ผ่านกิจกรรม STEM Education กว่า 15 หัวข้อ อาทิ Carbon Footprint, Wind-Tech Maker และ Closing the Loop พร้อมเวิร์กช็อปประกอบหุ่นยนต์ที่เยาวชนสามารถนำกลับบ้านได้จริง

พร้อมเพลิดเพลินไปกับการ “ชม ชิม ช็อป” สินค้านวัตกรรมในพื้นที่ตลาดนัดนวัตกรรม (NAC Market) ที่ขนสินค้านวัตกรรมมาเปิดพื้นที่จำหน่ายสินค้านวัตกรรมรักษ์โลกจากผู้ประกอบการไทยที่ใช้เทคโนโลยีสร้างมูลค่าเพิ่มภายใต้แนวคิดธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  

ผู้สนใจเข้าร่วมงาน NAC2026 ได้ตลอดทั้ง 5 วันตั้งแต่วันที่  24 – 28 เมษายน 2569 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี สามารถลงทะเบียนได้ฟรีเพื่อเข้าร่วมกิจกรรมได้ที่เว็บไซต์ www.nstda.or.th/nac ตั้งแต่วันที่ 9 มีนาคม 2569 เป็นต้นไป สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม: โทรศัพท์ 0-2564-8000